De kattenbak goed inrichten: waarom je kat hem mijdt en wat helpt
Een kat die de kattenbak niet meer gebruikt, is zelden "koppig": de plek, de maat, de korrels of de hygiëne bevallen hem niet. Sluit eerst signalen van een gezondheidsprobleem uit en loop daarna vier inrichtingskeuzes na.
In het kort
- Kwam de verandering plotseling, let dan eerst op gezondheidssignalen; een kat die niet kan plassen is een spoedgeval.
- Eén kattenbak meer dan het aantal katten, op aparte plekken.
- De bak moet minstens anderhalf keer zo lang zijn als je kat.
- De meeste katten kiezen ongeparfumeerde, fijne korrels; schep elke dag.
- Verander één ding tegelijk en straf je kat nooit.
In deze gids
Een kat die de kattenbak niet meer gebruikt, of er vlak naast plast, wil je meestal iets vertellen: de bak, de korrels, de plek of het schoonmaken bevalt hem niet. In de natuur kiest een kat een schone plek waar hij kan graven en die veilig voelt, doet zijn behoefte en krabt het toe. Hoe dichter jouw inrichting daarbij in de buurt komt, hoe liever de bak wordt gebruikt.
Eerst het verschil zien: inrichting of gezondheid?
Laat je kat plotseling een bak links liggen die hij jarenlang zonder problemen gebruikte, dan kan de oorzaak eerder medisch zijn dan de inrichting. Urinewegproblemen, verstopping of gewrichtspijn maken de bak tot een onprettige plek, en de kat gaat elders zoeken.
Speelt niets hiervan en begon het probleem met een nieuwe bak of nieuwe korrels, een verhuizing of een nieuw dier in huis, loop dan de inrichtingskeuzes hieronder na.
Vier keuzes: aantal, plek, bak en korrels
| Keuze | Vuistregel | Waarom het telt |
|---|---|---|
| Hoeveel bakken? | Eén meer dan het aantal katten: twee voor één kat, drie voor twee | Is er een vies of bezet, dan is er altijd een alternatief; katten delen niet graag |
| Waar? | Rustig, makkelijk bereikbaar, uit de buurt van eten en water; op aparte plekken | Bakken naast elkaar zijn voor een kat één toilet |
| Welke bak? | Minstens anderhalf keer de lengte van de kat (neus tot staartaanzet) | De kat moet zich makkelijk kunnen omdraaien en graven; veel bakken uit de winkel zijn te klein |
| Welke korrels? | Ongeparfumeerd, fijn, klonterend; diep genoeg om in te graven | Geparfumeerde korrels ruiken voor ons fris, maar kunnen de gevoelige kattenneus storen |
Overdekte bakken geven sommige katten een veilig gevoel; bij andere houden ze de geur vast en worden ze gemeden. Twijfel je, zet dan een tijdje beide types naast elkaar: je kat laat snel zien welke hij kiest.
Kijk naar je huis bij het kiezen van de plek
- Klein appartement: Badkamer of bijkeuken kan, maar niet naast de wasmachine, de cv-ketel of een deur die dichtklapt. Eén harde schrik kan genoeg zijn om een kat de bak voorgoed te laten mijden.
- Meerdere verdiepingen: Zet op elke verdieping minstens één bak. Voor een oudere kat kan een trap al reden genoeg zijn om niet te gaan.
- Meer dan één kat: Zet de bak waar geen kat klem kan komen te zitten en er twee uitwegen zijn. Houdt de ene kat de andere tegen, verdeel de bakken dan over verschillende delen van het huis.
- Kittens en senioren: Bakken met een lage rand maken in- en uitstappen makkelijker. Een kitten moet de bak de eerste dagen makkelijk vinden; geef niet meteen het hele huis vrij.
Een schoonmaakritme
Schep klonten en ontlasting elke dag, liefst twee keer per dag. Ververs, afhankelijk van de korrels en het aantal katten, om de paar weken alle korrels en was de bak met heet water en een ongeparfumeerd schoonmaakmiddel. Bleek en sterk ruikende producten kunnen de bak "vreemd" laten ruiken.
Als hij ernaast plast: signaal, mogelijke oorzaak, wat veranderen
| Wat je ziet | Mogelijke oorzaak | Wat je verandert |
|---|---|---|
| Plast of poept vlak naast de bak | Bak te klein, rand te hoog of korrels vies | Een grotere bak met lage rand; vaker scheppen |
| Stapt erin en meteen eruit, zonder te graven | Geur of structuur van de korrels | Ongeparfumeerde, fijne korrels; geleidelijk mengen |
| Altijd hetzelfde kleed of zachte ondergrond | Voorkeur voor die ondergrond, of de bak staat te ver | Zet daar tijdelijk een bak en verplaats hem langzaam |
| Kijkt rond tijdens het plassen, gaat er haastig vandoor | Lawaai of druk van een andere kat | Een rustiger plek; een plek met twee uitwegen; een extra bak |
| Begon na nieuwe korrels of een nieuwe bak | Plotselinge verandering | Terug naar de oude inrichting, daarna geleidelijk veranderen |
| Urine over de rand | Kat plast staand, of de bak is ondiep | Een bak met hoge randen maar een lage instap |
Zo voer je veranderingen door
- Verander één ding tegelijk. Wissel je bak, korrels en plek tegelijk, dan weet je niet wat hielp.
- Zet het nieuwe naast het oude. Haal de oude bak of korrels pas weg als je kat het nieuwe gebruikt.
- Wissel korrels geleidelijk. Meng een aantal dagen steeds meer nieuwe korrels door de oude.
- Maak ongelukjes grondig schoon. Gebruik een enzymreiniger; producten met ammoniak ruiken naar urine en lokken de kat terug naar dezelfde plek.
- Straf niet. Schelden of de kat naar de vieze plek brengen koppelt het toilet aan angst en maakt het probleem groter.
Probeer deze week
- Kijk één keer naar je kat in de bak: kan hij zich makkelijk omdraaien en graven?
- Tel je bakken: aantal katten + 1, op aparte plekken?
- Haal lawaaibronnen bij de bak weg, of verplaats de bak.
- Gebruik je geparfumeerde korrels, begin dan geleidelijk over te stappen op ongeparfumeerde.
- Blijft het probleem of zie je gezondheidssignalen, maak dan een afspraak bij de dierenarts.
Komt er binnenkort een kitten bij je wonen? Een kattenbak die vanaf dag één goed staat, maakt alles makkelijker: lees in Een kitten in huis halen hoe je de eerste weken inricht.
Deze inhoud is algemene informatie en vervangt geen onderzoek of diagnose door een dierenarts. Maak je je zorgen over de gezondheid van je dier, neem dan contact op met je dierenarts.