Yaban HayatıYırtıcı memeliler

Çitalar

Karada yaşayan en hızlı hayvan olan çita, kısa mesafede saatte 100 kilometreyi aşan hızlara ulaşabilir. İnce yapısı ve yüzündeki "gözyaşı çizgileri"yle diğer büyük kedilerden kolayca ayrılır.

Uzunluk
1,1–1,5 m
Ağırlık
21–72 kg
Doğada ömür
10–12 yıl
Koruma durumu (IUCN)
Hassas (VU)

Değerler yetişkinler için yaklaşıktır; cinsiyete, alt türe ve popülasyona göre değişir.

Hızlı bakış

Çitalar hakkında temel bilgiler.

Ayrıntılı bilgi

Yaban hayvanları evcil hayvan değildir. Yaralı ya da yavru bir yaban hayvanı bulursanız ona dokunmadan yerel doğa koruma birimine haber verin.

Kısaca

  • Çita, karada yaşayan en hızlı hayvandır.
  • Yüksek hızını yalnızca kısa bir mesafe boyunca koruyabilir.
  • Çoğunlukla gündüz avlanır; bu, gece avlanan aslan ve leoparlarla karşılaşmayı azaltır.
  • Diğer büyük kediler gibi kükreyemez; bunun yerine cıvıltıya benzer sesler çıkarır.
  • IUCN'ye göre "Hassas"; yaşam alanı kaybı ve insanlarla çatışma başlıca tehditlerdir.

Çita (Acinonyx jubatus), ince ve uzun bacaklı yapısıyla hız için tasarlanmış bir kedigildir. Gözlerinin iç köşesinden ağzına uzanan siyah "gözyaşı çizgilerinin", güneşin parlamasını azaltarak avı görmesine yardım ettiği düşünülür.

Nerede yaşar?

Çitaların büyük çoğunluğu Doğu ve Güney Afrika'nın açık savanlarında ve otlaklarında yaşar. Asya çitası adı verilen çok küçük bir popülasyon ise İran'da hayatta kalmaya çalışmaktadır.

Ne yer?

Etçildir; ceylan ve impala gibi küçük ve orta boy antiloplarla, tavşan ve kuşlarla beslenir. Avına gizlice yaklaşır, ardından kısa ve çok hızlı bir kovalamaca başlatır. Kovalamaca çoğunlukla birkaç yüz metre içinde biter.

Davranış ve sosyal yaşam

Dişiler yavruları dışında genellikle yalnız yaşar. Erkekler ise çoğu zaman kardeşleriyle birlikte "koalisyon" denen küçük gruplar kurar. Çitalar genellikle gündüz avlanır; bu, gece aktif olan aslan ve sırtlanlarla karşılaşma riskini azaltır. Yine de avlarını daha güçlü yırtıcılara sık sık kaptırırlar.

Yavrular

Dişi, yaklaşık üç aylık gebelikten sonra ortalama 3–5 yavru doğurur. Yavruların sırtındaki uzun, gri tüylerin onları yırtıcılardan korumaya yardımcı olduğu düşünülür. Yavru ölüm oranı yüksektir.

Koruma durumu

IUCN Kırmızı Listesi'nde çita "Hassas" (VU) olarak yer alır. Geniş alanlara ihtiyaç duydukları için yaşam alanlarının parçalanmasından çok etkilenirler. Çiftçilerle yaşanan çatışmalar ve yasa dışı evcil hayvan ticareti de önemli tehditlerdir.

İlginç bilgiler

  • Çitaların pençeleri kısmen dışarıda kalır; bu, koşarken zemine tutunmalarına yardım eder.
  • Uzun kuyrukları, hızlı dönüşlerde denge sağlar.
  • Çitalar kükreyemez ama mırlayabilir.

Benzer türler

Aynı gruptaki diğer hayvanlar.

Tümünü gör
AslanKedigiller arasında sürü hâlinde yaşayan tek büyük tür olan aslan, Afrika savanlarının simgesidir. Günün büyük kısmını dinlenerek geçirir, avını ise çoğunlukla dişiler birlikte yakalar.KeşfetKaplanDünyanın en büyük kedigili olan kaplan, çizgili postu ve yalnız yaşam biçimiyle tanınır. Asya'nın ormanlarından mangrov bataklıklarına kadar farklı ortamlarda yaşar, ancak nesli tehlike altındadır.KeşfetKurtEvcil köpeğin atası olan kurt, sıkı aile bağlarıyla yaşayan, son derece zeki bir yırtıcıdır. Türkiye de dahil olmak üzere Kuzey Yarımküre'nin geniş bir bölümünde yaşar.KeşfetBoz ayıDünyanın en yaygın ayı türü olan boz ayı, Türkiye'nin dağlık ormanlarında da yaşar. Güçlü görünümüne karşın beslenmesinin önemli bir kısmı bitkiler, meyveler ve kökler olan hepçil bir hayvandır.Keşfet

Doğaya saygı, daha güçlü yarınlar

Yaban hayatını korumak hepimizin sorumluluğu.

Yaralı ya da yavru bir yaban hayvanı bulursanız ona dokunmadan yerel doğa koruma birimine haber verin. Daha fazla bilgi, daha fazla farkındalık.

  • Doğal yaşam alanlarına saygı duy
  • Yaban hayvanlarını uzaktan gözle
  • Çöplerini doğada bırakma
  • Sürdürülebilir bir geleceği destekle
Hakkımızda