Kaya kartalları

Kaya kartalı (Aquila chrysaetos), koyu kahverengi tüyleri ve ensesindeki altın renkli tüylerle tanınan büyük bir yırtıcı kuştur. Kanat açıklığı 2 metreyi aşabilir. Birçok kültürde güç ve özgürlüğün simgesi olarak görülür.

Nerede yaşar?

Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'da; dağlarda, kayalık vadilerde, bozkırlarda ve açık arazilerde yaşar. Türkiye'de özellikle dağlık ve kayalık bölgelerde ürer.

Ne yer?

Etçildir; tavşan, yer sincabı, tarla faresi gibi memelilerle ve kuşlarla beslenir. Zaman zaman genç keçi ya da geyik gibi daha büyük hayvanları da yakalayabilir; kışın leş de yer. Avını yüksekten süzülerek bulur ve hızlı bir dalışla yakalar.

Davranış ve sosyal yaşam

Kaya kartalları genellikle ömür boyu aynı eşle birlikte kalır ve geniş bir bölgeyi sahiplenir. Çiftler, sarp kayalıklara ya da büyük ağaçlara kurdukları birkaç yuvayı yıllarca dönüşümlü olarak kullanabilir. Bölgelerini, havada dalgalı uçuş gösterileri yaparak belirtirler.

Yavrular

Dişi genellikle 1–3 yumurta bırakır. Yavrular arasında büyük olan küçük olanla rekabet eder; çoğu zaman yalnızca bir yavru uçabilecek yaşa ulaşır.

Koruma durumu

IUCN Kırmızı Listesi'nde "Asgari endişe" (LC) kategorisindedir. Elektrik hatlarına ve rüzgâr türbinlerine çarpma, zehirlenme (özellikle kurşun zehirlenmesi), yasa dışı avlanma ve yuvaların rahatsız edilmesi bazı bölgelerde önemli tehditlerdir.

İlginç bilgiler

• Kaya kartalı, dalış sırasında çok yüksek hızlara ulaşabilir.
• Orta Asya'da bazı toplulukların kaya kartallarıyla avlanma geleneği yüzyıllardır sürmektedir.
• Genç kaya kartallarının kanat ve kuyruklarında, yaşla kaybolan beyaz lekeler bulunur.