Yaban HayatıKüçük memeliler

Kirpiler

Sırtındaki binlerce dikeniyle tanınan Avrupa kirpisi, bahçelerin ve çalılıkların gece gezginidir. Böcek ve salyangoz yiyerek bahçelere yardım eder, ancak son yıllarda sayısı azalmaktadır.

Uzunluk
20–30 cm
Ağırlık
0,5–1,5 kg
Doğada ömür
2–5 yıl
Koruma durumu (IUCN)
Tehdide açık (NT)

Değerler yetişkinler için yaklaşıktır; cinsiyete, alt türe ve popülasyona göre değişir.

Hızlı bakış

Kirpiler hakkında temel bilgiler.

Ayrıntılı bilgi

Yaban hayvanları evcil hayvan değildir. Yaralı ya da yavru bir yaban hayvanı bulursanız ona dokunmadan yerel doğa koruma birimine haber verin.

Kısaca

  • Avrupa kirpisi, sırtında binlerce diken taşır.
  • Tehlike anında top gibi kıvrılarak dikenleriyle korunur.
  • Böcek, solucan, salyangoz ve kurtçuklarla beslenir.
  • Soğuk kış aylarını kış uykusunda geçirir.
  • IUCN, 2024'te Avrupa kirpisini "Tehdide açık" kategorisine almıştır.

Avrupa kirpisi (Erinaceus europaeus), sırtını ve yanlarını kaplayan binlerce sert dikeniyle tanınan küçük bir memelidir. Dikenleri aslında sertleşmiş kıllardır. Türkiye'de ise ona çok benzeyen akgöğüslü kirpiler (Erinaceus concolor ve Erinaceus roumanicus) yaygındır; yaşam biçimleri büyük ölçüde benzerdir. Bu sayfadaki kısa bilgiler Avrupa kirpisine aittir.

Nerede yaşar?

Batı ve Kuzey Avrupa'da; orman kenarlarında, çalılıklarda, çayırlarda, tarım alanlarında ve özellikle şehirlerdeki bahçe ve parklarda yaşar. Yeni Zelanda'ya insanlar tarafından getirilmiştir.

Ne yer?

Böcekçildir; böcekler, solucanlar, salyangozlar, sümüklüböcekler ve tırtıllarla beslenir. Fırsat bulduğunda kuş yumurtası, meyve ve leş de yiyebilir.

Davranış ve sosyal yaşam

Kirpiler yalnız yaşar ve gece aktiftir. Yiyecek ararken bir gecede birkaç kilometre yürüyebilirler. Tehlike anında kaslarını kasarak top gibi kıvrılır ve dikenlerini her yöne çevirir. Soğuk aylarda yaprak ve dallardan yaptıkları yuvalarda kış uykusuna yatarlar.

Yavrular

Dişi, yaz aylarında genellikle 4–5 yavru doğurur. Yavrular doğduklarında yumuşak dikenlerle doğar; bu dikenler kısa sürede sertleşir.

Koruma durumu

IUCN, 2024'te Avrupa kirpisini "Asgari endişe"den "Tehdide açık" (NT) kategorisine almıştır. Yaşam alanlarının kaybı, bahçelerin çitlerle birbirinden ayrılması, yol kazaları, tarım ilaçları ve böcek sayısının azalması başlıca tehditlerdir.

İlginç bilgiler

  • Bir yetişkin kirpinin sırtında yaklaşık 5.000–7.000 diken bulunur.
  • Kirpiler, sıradan sütü sindiremez; onlara süt ve ekmek vermek zararlıdır.
  • Bahçe çitlerinde küçük bir geçit açmak, kirpilerin bahçeler arasında dolaşmasına yardım eder.

Bilmeniz gerekenler

Öne çıkan önemli noktalar.

  • Kirpiye yardım etmek istersenizBahçenizde kirpi görürseniz ona süt vermeyin; sığ bir kapta temiz su bırakabilirsiniz. Yaralı ya da gündüz ortalıkta dolaşan bir kirpi görürseniz yerel yaban hayatı kurtarma merkezlerine ya da bir veteriner hekime danışın.

Benzer türler

Aynı gruptaki diğer hayvanlar.

Tümünü gör
Kızıl sincapPüsküllü kulakları ve gür kuyruğuyla tanınan kızıl sincap, Avrupa ve Asya'nın ormanlarında yaşar. Kış için sakladığı tohumların bir kısmını unutması, yeni ağaçların yetişmesine yardımcı olur.KeşfetRakunYüzündeki siyah "maske" ve halkalı kuyruğuyla tanınan rakun, çevik ön patileri ve zekâsıyla şehirlerde bile yaşamayı başaran bir hayvandır. Kuzey Amerika kökenlidir.KeşfetMirketArka ayakları üzerinde dikilip etrafı gözetleyen mirketler, güney Afrika'nın kurak bölgelerinde kalabalık aileler hâlinde yaşar. Gruptaki her bireyin bir görevi vardır.Keşfet

Doğaya saygı, daha güçlü yarınlar

Yaban hayatını korumak hepimizin sorumluluğu.

Yaralı ya da yavru bir yaban hayvanı bulursanız ona dokunmadan yerel doğa koruma birimine haber verin. Daha fazla bilgi, daha fazla farkındalık.

  • Doğal yaşam alanlarına saygı duy
  • Yaban hayvanlarını uzaktan gözle
  • Çöplerini doğada bırakma
  • Sürdürülebilir bir geleceği destekle
Hakkımızda