Mavi balinalar

Mavi balina (Balaenoptera musculus), boyu 30 metreye, ağırlığı 150 tonun üzerine çıkabilen, Dünya'da yaşamış bilinen en büyük hayvandır. Suyun altında mavimsi gri görünür. Dişleri yoktur; bunun yerine ağzında balen adı verilen, keratinden yapılmış plakalar bulunur.

Nerede yaşar?

Mavi balinalar, kutup sularından tropik denizlere kadar dünyanın tüm okyanuslarında yaşar. Birçok popülasyon, beslenme alanları ile üreme alanları arasında mevsimlik göçler yapar.

Ne yer?

Neredeyse yalnızca kril adı verilen küçük, karidese benzeyen kabuklularla beslenir. Ağzını açarak büyük miktarda suyu ve krili içine alır, ardından suyu balen plakalarından dışarı iterek krili ağzında tutar. Beslenme mevsiminde her gün tonlarca kril yiyebilir.

Davranış ve sosyal yaşam

Mavi balinalar genellikle yalnız ya da küçük gruplar hâlinde görülür. Çıkardıkları çok düşük frekanslı sesler, okyanusta yüzlerce kilometre uzağa ulaşabilir; bu seslerin iletişimde kullanıldığı düşünülür.

Yavrular

Gebelik yaklaşık 11–12 ay sürer ve tek yavru doğar. Yavru doğduğunda bile birkaç ton ağırlığındadır ve annesinin yağ bakımından çok zengin sütüyle hızla büyür.

Koruma durumu

IUCN Kırmızı Listesi'nde "Tehlikede" (EN) olarak yer alır. 20. yüzyılda yapılan ticari balina avcılığı, özellikle Antarktika'daki popülasyonları büyük ölçüde azaltmıştır. Ticari avcılık yasaklandıktan sonra bazı popülasyonlar yavaş yavaş toparlanmaktadır. Gemi çarpmaları, ağlara dolanma ve okyanus gürültüsü bugünkü başlıca tehditlerdir.

İlginç bilgiler

• Mavi balinanın kalbi küçük bir otomobil boyutunda olabilir.
• Nefes verirken püskürttüğü su buharı sütunu metrelerce yükselir.
• Balen plakaları, insan tırnağıyla aynı maddeden, yani keratinden yapılmıştır.