Aksolotllar
Yetişkin olduğunda bile larva görünümünü koruyan aksolotl, kaybettiği vücut parçalarını yenileyebilmesiyle bilim dünyasının ilgisini çeker. Doğada yalnızca Meksiko şehri yakınındaki birkaç kanalda yaşar ve kritik tehlike altındadır.

- Uzunluk
- 15–30 cm
- Ağırlık
- 60–230 g
- Doğada ömür
- 10–15 yıl
- Koruma durumu (IUCN)
- Kritik tehlikede (CR)
Değerler yetişkinler için yaklaşıktır; cinsiyete, alt türe ve popülasyona göre değişir.
Hızlı bakış
Aksolotller hakkında temel bilgiler.
- Nerede yaşar?Doğada yalnızca Meksiko şehrinin güneyindeki Xochimilco göl ve kanal sisteminde yaşar.
- Ne yer?Etçildir; küçük balık, solucan, böcek larvası ve kabuklularla beslenir.
- Davranış ve sosyal yaşamAksolotllar yalnız yaşar ve çoğunlukla göl dibinde, bitkiler arasında saklanır.
- YavrularDişi, yüzlerce yumurtayı tek tek su bitkilerine yapıştırır.
Ayrıntılı bilgi
Kısaca
- Aksolotl, ömür boyu larva özelliklerini koruyan bir semenderdir.
- Başının iki yanındaki tüy gibi yapılar dış solungaçlarıdır.
- Kol, bacak, kalp ve beynin bazı bölümlerini yenileyebilir.
- Doğada yalnızca Meksiko şehri yakınındaki Xochimilco kanallarında yaşar.
- IUCN'ye göre "Kritik tehlikede"; kirlilik ve yaşam alanı kaybı başlıca tehditlerdir.
Aksolotl (Ambystoma mexicanum), çoğu amfibinin aksine metamorfoz geçirmeyen, yani yetişkinlikte de suda yaşayan larva görünümünü koruyan bir semenderdir. Başının iki yanındaki tüy gibi dallanmış yapılar, suda nefes almasını sağlayan dış solungaçlarıdır. Doğadaki bireyler genellikle koyu renklidir; akvaryumlarda sık görülen pembe-beyaz renk, esaret altında yetiştirilen hatlarda yaygındır.
Nerede yaşar?
Doğada yalnızca Meksiko şehrinin güneyindeki Xochimilco göl ve kanal sisteminde yaşar. Tarihsel olarak yakındaki Chalco Gölü'nde de bulunuyordu; bu göl büyük ölçüde kurutulmuştur.
Ne yer?
Etçildir; küçük balık, solucan, böcek larvası ve kabuklularla beslenir. Avını ağzını hızla açıp suyu emerek yakalar.
Davranış ve sosyal yaşam
Aksolotllar yalnız yaşar ve çoğunlukla göl dibinde, bitkiler arasında saklanır. Solungaçlarının yanı sıra akciğerleri de vardır ve zaman zaman yüzeyden hava alabilir.
Yavrular
Dişi, yüzlerce yumurtayı tek tek su bitkilerine yapıştırır. Yavrular yumurtadan küçük larvalar olarak çıkar ve hızla büyür.
Koruma durumu
IUCN Kırmızı Listesi'nde "Kritik tehlikede" (CR) olarak yer alır. Şehirleşme, su kirliliği, kanalların bozulması ve göllere bırakılan yabancı balık türleri (sazan ve tilapia gibi) doğal popülasyonları büyük ölçüde azaltmıştır. Dünyanın dört bir yanındaki laboratuvar ve akvaryumlarda çok sayıda aksolotl bulunsa da doğadaki popülasyon çok küçüktür.
İlginç bilgiler
- Aksolotlar, doku yenilenmesi üzerine yapılan bilimsel araştırmalarda sıkça incelenir.
- Adı, Aztek dili Nahuatlca'dan gelir ve genellikle "su köpeği" ya da "su canavarı" olarak çevrilir.
- Aksolotl, Meksika'nın kültürel simgelerinden biridir.
Benzer türler
Aynı gruptaki diğer hayvanlar.
Kral kobraDünyanın en uzun zehirli yılanı olan kral kobra, başını yerden yükseltip boyun zarını açarak tehdit gösterisi yapar. Beslenmesinin büyük bölümünü başka yılanlar oluşturur.Keşfet
Nil timsahıAfrika'nın en büyük sürüngeni olan Nil timsahı, nehir ve göllerin sabırlı avcısıdır. Soğukkanlı görünümüne karşın yavrularına şaşırtıcı bir özenle bakar.Keşfet
Komodo ejderiDünyanın en büyük kertenkelesi olan Komodo ejderi, Endonezya'nın birkaç adasında yaşayan güçlü bir yırtıcıdır. Isırığındaki zehir, avını zayıflatmasına yardımcı olur.Keşfet
İribaş deniz kaplumbağasıBüyük başı ve güçlü çeneleriyle tanınan iribaş deniz kaplumbağası, Türkiye'nin Akdeniz ve Ege kıyılarındaki kumsallarda yumurtlar. Dalyan'ın İztuzu plajı, en bilinen yuvalama alanlarından biridir.KeşfetDoğaya saygı, daha güçlü yarınlar
Yaban hayatını korumak hepimizin sorumluluğu.
Yaralı ya da yavru bir yaban hayvanı bulursanız ona dokunmadan yerel doğa koruma birimine haber verin. Daha fazla bilgi, daha fazla farkındalık.
- Doğal yaşam alanlarına saygı duy
- Yaban hayvanlarını uzaktan gözle
- Çöplerini doğada bırakma
- Sürdürülebilir bir geleceği destekle


