Ay denizanaları

Ay denizanası (Aurelia aurita), yarı saydam, disk biçimli gövdesiyle tanınan bir denizanasıdır. Gövdesinin ortasında, ışıkta belirgin görünen dört halka biçimli üreme organı bulunur. Bu yapılar, ona "ay" benzeri bir görünüm verir.

Nerede yaşar?

Dünyanın ılıman ve tropik denizlerinde, özellikle kıyıya yakın sularda, koylarda ve limanlarda yaygındır. Türkiye'de Marmara, Karadeniz, Ege ve Akdeniz'de görülür; bazı yıllarda Marmara Denizi'nde çok yoğun kümeler oluşturur.

Ne yer?

Zooplankton, balık yumurtaları ve larvaları gibi küçük canlılarla beslenir. Şemsiyesinin kenarındaki kısa dokunaçlarla ve gövdesinin yüzeyindeki mukusla avını yakalar ve ağzına taşır.

Davranış ve yaşam

Denizanaları güçlü yüzücüler değildir; akıntılarla sürüklenir, gövdelerini kasıp gevşeterek yavaşça hareket ederler. Besinin bol olduğu ve suyun ısındığı dönemlerde sayıları hızla artabilir.

Yaşam döngüsü

Denizanası evresindeki bireyler yumurta ve sperm üretir. Döllenmeden sonra oluşan larvalar deniz tabanına tutunarak küçük "polip"lere dönüşür. Polipler, uygun koşullarda küçük denizanaları üretir. Bu karmaşık döngü sayesinde polipler bazen uzun süre yaşayabilir.

Koruma durumu

Ay denizanasının küresel bir IUCN değerlendirmesi bulunmamaktadır. Aşırı avcılık, kirlilik ve deniz suyunun ısınmasının bazı bölgelerde denizanası patlamalarını artırabileceği düşünülmektedir.

İlginç bilgiler

• Ay denizanasının gövdesinin yaklaşık yüzde 95'inden fazlası sudur.
• Beyni olmasa da sinir ağı sayesinde ışığa ve dokunmaya tepki verir.
• Deniz kaplumbağaları denizanalarıyla beslenir; denizdeki plastik poşetler bu nedenle kaplumbağalar için tehlikelidir.